Türkiye’nin tarihsel konjektürden gelen köklü bir dondurma geleneği var. Dondurma bu topraklarda çok eski yıllardan beri yapılıyor. Maraş dondurması dünyaca tescilli ve coğrafi işarete sahip bir dondurma. Bu kültür dolayısıyla da Türkiye’den pek dondurma markası çıkmış ve bir kısmı da dünyaya açılmıştır. Bu yazımızda Yerli Türk dondurma markalarının bir listesini ve tarihçesini bulacaksınız:
Türk Dondurma Markaları Listesi (Özet Tablo)
Marka | Kuruluş | Şirket / Sahip | Fabrika | Durum |
MADO | 1850 (modern: 1992) | Yaşar Gıda A.Ş. / Kanbur Ailesi | Kahramanmaraş | Aktif, 25+ ülke |
Panda | 1984 | Has Gıda San. ve Tic. A.Ş. / Vedat Bahar | İstanbul (Avcılar) | Aktif (sınırlı) |
Golf | 1998 | Natura Gıda San. ve Tic. A.Ş. | Bursa + Kahramanmaraş | Aktif |
Dondurmacı Amca | 1976 | Başaran Kardeşler | Kahramanmaraş | Aktif |
Mis | 1950'ler | Yıldız Holding bünyesi | - | Aktif |
Kervan | - | Kervan Gıda | Gaziantep | Aktif |
1. MADO – Türkiye'nin En Köklü Dondurma Markası
MADO, Türkiye'nin ve dünyanın en tanınan Maraş dondurması markasıdır. Kanbur ailesinin seyyar dondurmacılığa dayanan geçmişi 1850'lere kadar uzanmaktadır. Modern marka kimliği ise 1992 yılında İstanbul Caddebostan'da açılan ilk konsept mağaza ile şekillenmiştir.
Tarihçe
MADO'nun temellerini oluşturan Yaşar Pastanesi, 1962 yılında Kahramanmaraş'ta kurulmuştur. 1989'da bir süt fabrikası devralınarak endüstriyel üretime geçilmiş; 1992'den itibaren franchise modeli ile hızla büyüme sağlanmıştır. MADO, 2002 yılında Türkiye'nin Franchising Sistemini En İyi Uygulayan Markası ödülünü kazanmıştır.
Bugünkü Ölçeği
Türkiye'de 54 ilde 350'nin üzerinde şube
Yurt dışında 25'i aşkın ülkede mağaza ağı (Avustralya, Suudi Arabistan, BAE, Almanya, Yunanistan ve daha fazlası)
4 kıtada toplam 400'ü aşkın noktada hizmet
100'ün üzerinde dondurma çeşidi
Yaşar Gıda bünyesinde 20'ye yakın şirket ve yaklaşık 20.000 çalışan
Ne İle Ünlü?
MADO'nun farkı, taze keçi sütü ve doğal salep kullanılarak üretilen geleneksel Maraş dondurmasıdır. Dondurma uzun, elastik yapısı ve çatal-bıçakla yenebilecek kıvamıyla diğer markalardan ayrılır. Bunun yanı sıra menüde vegan ve diyabetik dondurma seçenekleri de yer almaktadır.
MADO Yerli mi?
Evet. MADO, yüzde 100 Türk sermayeli, Kahramanmaraşlı Kanbur ailesine ait bir markadır.
2. Panda Dondurma – Türkiye'nin İlk Endüstriyel Dondurma Markası
Panda, 1984 yılında Has Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. bünyesinde Vedat Bahar tarafından kurulan Türkiye'nin ilk ambalajlı ve ilk tam entegre dondurma fabrikasına sahip markasıdır. Kuruluş yılında saatte 1 ton üretim kapasitesiyle o dönem için devrimsel bir yatırım gerçekleştirilmiştir.
Tarihçe
Panda, 1980'li ve 1990'lı yıllarda Türkiye'nin pazar lideri dondurma markasıydı. Haldun Dormen, Seray Sever ve Gülben Ergen gibi isimlerin yer aldığı akılda kalıcı reklam kampanyaları ile geniş bir tüketici kitlesine ulaştı. İhracata 1991 yılında Kuzey Kıbrıs ile başlayan marka, Balkanlar ve Türki Cumhuriyetlere kadar genişledi.
Neden Geriledi?
2000'li yılların ortasından itibaren Algida'nın marketlere ücretsiz dondurma dolapları ve yüksek komisyon sağlayan agresif stratejisi karşısında Panda yavaş yavaş raflardan çekilmek zorunda kaldı. Şirket iflas etmedi, ancak görünürlüğü ciddi ölçüde azaldı.
Bugünkü Durumu
Has Gıda, İstanbul Avcılar'daki 10.000 metrekarelik tesisinde üretimine devam etmektedir. Marka 2026 itibarıyla sınırlı dağıtım ağıyla varlığını sürdürmekte ve yeniden güçlenme çalışmaları yürütmektedir.
Panda Yerli mi?
Evet. Panda, yüzde 100 Türk sermayeli Has Gıda A.Ş.'ye aittir.
3. Golf Dondurma – Türkiye'nin En Büyük İkinci Dondurma Üreticisi
Golf, bugün Türkiye'nin en büyük ikinci dondurma üreticisi konumundadır. Ancak tarihçesi biraz karmaşıktır ve kaynaklarda zaman zaman yanlış aktarılmaktadır.
Doğru Tarihçe
1998: Alman Schöller firması tarafından Bursa'da kuruldu
2003: Yıldız Holding bünyesine katıldı
2015: Yıldız Holding'den ayrılarak Natura Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. çatısına geçti
2015: Logo, ürün ve ambalajlar yenilendi
Bugünkü Ölçeği
Bursa ve Kahramanmaraş olmak üzere iki fabrika
Yıllık 140 milyon litre üretim kapasitesi
Uluslararası Tat ve Kalite Enstitüsü'nden Üstün Lezzet Ödülü
Ürün Portföyü
Golf'ün çatısı altında birden fazla alt marka bulunmaktadır: Maraşım (keçi sütü ve sahlep ile üretilen Maraş dondurması), Bravo (Belçika çikolatalı), Royal Gourmet (coğrafi işaretli ham maddelerle), Roko, Fantasia ve Lungo.
Golf Yerli mi?
Golf, Türk şirketi Natura Gıda'ya aittir ve yüzde 100 yerli sermayeyle faaliyet göstermektedir. İsrail ile herhangi bir bağlantısı yoktur.
Bravo Dondurma Yerli mi?
Evet. Bravo, Golf markasının alt ürünüdür ve tamamen yerli üretimdir.
4. Dondurmacı Amca – Kahramanmaraş'ın Yerli Markası
Dondurmacı Amca, 1976 yılında Başaran kardeşler tarafından Kahramanmaraş'ta kurulan tamamen yerli ve milli bir dondurma markasıdır. Şehirde iki büyük fabrikası bulunan marka, Maraş dondurmasının özgün tarifine bağlı kalarak büyümeye devam etmektedir. Boykot listelerinde yer almayan ve yerli içerik araştıran tüketiciler arasında sıklıkla öne çıkan markalardan biridir.
5. Mis Dondurma
Mis, Türkiye'de onlarca yıldır bilinen köklü bir süt ve gıda markasıdır. 2012 yılında Yıldız Holding bünyesine katılmıştır. Süt ürünleri portföyünün yanı sıra dondurma çeşitleriyle de tanınan marka, geniş market dağıtım ağıyla ülke genelinde raflarda yer bulmaktadır.
6. Kervan Dondurma
Kervan Gıda, Gaziantep merkezli ve geleneksel yöntemlerle Maraş tarzı dondurma üreten yerli bir şirkettir. Özellikle Güneydoğu Anadolu bölgesinde güçlü bir dağıtım ağına sahip olan marka, fıstıklı ve sütlü dondurma çeşitleriyle bilinmektedir.
Algida Türk Malı mı?
Hayır. Algida, Hollanda ve İngiltere merkezli Unilever grubunun bir markasıdır. Dondurmaları Türkiye'deki Unilever fabrikalarında üretilmekte ve yerli iş gücü kullanılmaktadır; ancak markanın mülkiyeti ve karı yurt dışına aittir. Bu nedenle Algida, "yerli marka" olarak tanımlanamaz.
Algida çatısı altındaki ürünler arasında Magnum, Cornetto ve Carte d'Or bulunmaktadır. Bunların tamamı Unilever'e ait olduğundan yerli marka değildir.
Golf Türk Malı mı?
Evet. Golf, 2015'ten bu yana Türk şirketi Natura Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye aittir. Bursa ve Kahramanmaraş'taki fabrikalarında yüzde 100 yerli sermayeyle üretim yapmaktadır. Boykot kapsamında olmayan bir markadır.
Boykot Olmayan Dondurma Markaları Hangileri?
Boykot listelerinde yer almayan, yüzde 100 yerli ya da İsrail ile bağlantısı bulunmayan dondurma markaları şunlardır:
MADO – Türk sermayeli, Kanbur Ailesi
Golf – Natura Gıda (Türk şirketi)
Bravo – Golf'ün alt markası, yerli üretim
Panda – Has Gıda (Türk şirketi)
Dondurmacı Amca – Başaran Kardeşler, Kahramanmaraş
Kervan – Yerli Türk şirketi
Algida (Unilever), Magnum, Cornetto ve Carte d'Or boykot listelerinde değerlendirilen uluslararası markalar arasındadır.
Maraş Dondurması Neden Farklı?
Türkiye'deki yerli dondurma kültürünün merkezinde Kahramanmaraş dondurması yer alır. Bu dondurmanın özellikleri:
Hammadde olarak taze keçi sütü kullanılır
Salep (orkide kökünden elde edilen doğal bir koyulaştırıcı) içerir
Elastik ve sünger benzeri bir dokuya sahiptir; çatal veya bıçakla yenebilir
Erimiyor gibi görünen kıvamı ve kaşıkla oynaması, gösterilerin temelini oluşturur
Coğrafi işaret tescili bulunmaktadır
MADO, Golf (Maraşım serisi) ve Dondurmacı Amca bu geleneği endüstriyel ölçekte yaşatmaktadır.
